Simültane Tercüme Açısından İlginç Bir Hikaye

Simültane çeviri veya simültane tercüme, konuşmacının söylediklerini aynı anda hedef dilde aktaran bir çeviri yöntemidir. Bu yöntem genellikle konferanslar, toplantılar veya etkinlikler gibi canlı ve hızlı tempolu ortamlarda kullanılır. Simültane çeviri, profesyonel ve deneyimli tercümanlar tarafından gerçekleştirilir ve yüksek düzeyde dikkat ve konsantrasyon gerektirir. Pandemi sonrası Zoom ile çeviri hizmetleri daha hızlı ayarlanabildiğinden saatlik tercüman ücreti çokça talep edilen bir bilgi haline gelmiştir. Saatlik tercüme ücreti tercümanlar tek başına 1 saat görev yapabildiği için mümkün olmasa da tercümanın deneyimi, uzmanlığı, talep edilen dil çifti ve hizmetin sunulduğu yer gibi çeşitli faktörlere bağlı olarak indirimli olarak sunulabilir. Profesyonel simültane tercüme, doğru ve akıcı bir şekilde hedef dile aktarma becerilerin gerektirmektedir. Müşteriler, simültane çeviri hizmetlerini alırken tercüman ücretlerini göz önünde bulundurmalı ve kaliteli bir hizmet için uygun bir bütçe ayırmalıdır.

Bebeklerin doğumunu desteklemekten, bir grup şaşkın yabancı gazeteciye EastEnders’ı anlatmaya kadar her yerde görev alan simultane çeviri uzmanları ilginç bir hayat sürebilirler. Çoğunlukla kalabalık bir haber konferansında alışılmadık bir metaforu açıklamak için keskin dil becerilerini kullanırken görülen tercümanlar, bazen kendileri de hikayenin bir parçası haline geliyor. Peki “idollerinizle” çalışmak nasıl bir duygu? Takımınızın teknik direktörü hakkında eleştirel yorumlar yapmak nasıl bir duygu? Peki ya bebeklerin doğumuna yardım etmek?

Bu hikaye, şirketi Celtic’te oynadığı dönemde Japon orta saha oyuncusu Shunsuke Nakamura’ya tercümanlık yapan İngiliz-Alman tercüman Peter Clark’tan geliyor.

Doğum yapan eş için hemşirelerin söylediklerini simultane çeviri ile aktarmak

Clark, “Karısı hamileydi ve hastaneye gitmeleri gereken gün, tek kelime İngilizce anlamadıkları için tercümanın da gitmesi gerekti” dedi. “Eşi doğum yaparken hemşirelerin söylediklerini tercüme etmek için odaya girdi.” Elbette bu Türkiye’de Fenerbahçe Spor Kulübü’nün Şampiyonlar Ligi maçları için sunduğu simültane çeviri hizmeti gibi değildir.

Menajerle simültane çeviri üzerinden etkileşim

West Ham’ın düzenli tercümanı Marc Joss, Temmuz 2015’teki bir Avrupa Ligi elemesinden sonra kendisini kulübün teknik direktörünü etkili bir şekilde eleştirmek gibi alışılmadık ve hoş karşılanmayan bir pozisyonda buldu. Takımının Hammers’a 3-0 yenildiği maçın ardından konuşan Lusitanos’un patronu Xavi Roura, maçı yedek kulübesi yerine tribünden izlediği için Bilic’in “saygıdan yoksun” olduğunu söyledi. Joss onun yorumlarını birinci şahıs olarak İngilizceye çevirmek zorunda kaldı.

“Başlangıçta, özellikle de hiçbir şekilde çatışmacı bir adam olmadığım için, İspanyolca yaptığı sert çıkışlar beni oldukça şaşırttı ama kendimi Lusitanos menajerinin yerine koymam ve onun adına Bilic’le kavga etmem gerekti” dedi. “Orada bulunan gazetecilerin bunu çok beğendiğini söylemek doğru olur; Avrupa Ligi ilk tur eleme tarihindeki en patlayıcı basın toplantısı olabilir ve Bilic sonunda ikinci ayak için yedek kulübesindeki yerini almaya karar verdi.”

EastEnders’ı açıklamak ve hiçbir şeyi dışarıda bırakmamak

Tercümanlara sıkça sorulan sorulardan biri de müşterilerine sansür uygulayıp uygulamadıklarıdır. İtalyanca, Almanca, İspanyolca ve İngilizce konuşabilen Stefano Mazzoletti, “Hiçbir şeyi dışarıda bırakamazsınız” diyor. “Soru sormazsınız, sadece tercüme edersiniz ve cevabı koçun söylediği şekilde verirsiniz. “Koç şaka yapsa, komik ya da gizemli bir şey söylese bile her şeyi tercüme etmeye çalışıyorum. Benim işim sansürlemek değil. Jose Mourinho her zaman komiktir, şaka yapar ve basınla dalga geçer.”

Manchester United menajeri Mourinho, Barcelona’da çalıştığı dönemde İngiltere’nin eski patronu Sir Bobby Robson’ın tercümanlığını yapmıştı. Bu arada Clark, Tottenham’ın 2010 yılında İsviçre takımı Young Boys ile oynadığı dönemde Jermain Defoe’nun basın toplantısını hatırlıyor. Şöyle demişti: “Boş zamanlarında ne yapmaktan hoşlandığını sordular. O da ‘Eastenders izlemek’ dedi. Bir oda dolusu İsviçreli gazeteci kafalarını sallayarak ‘Eastenders nedir?’ diye sordu. Ne olduğunu açıklamak zorunda kaldım.”

Peki Spurs patronu Mauricio Pochettino’nun Eylül ayında Inter Milan’la oynayacakları Şampiyonlar Ligi maçı öncesinde yaptığı ‘inek’ benzetmesini nasıl yorumlamaya başlarsınız? Alman-İtalyan tercüman Stefano Mazzoletti “Eğer anlamazsam, yine de bir şeyler çıkarmaya çalışırım ve başka bir dilde bir örnek bulmaya ya da tarif etmeye çalışırım” dedi.

Futbolda saatlik tercüman ücreti mümkün mü?

Eski AEK Atina stoperi Giorgio Alafogiannis, Yunan ve İtalyan takımları tarafından kullanılıyor ve Serie A kulübü Udinese’de geçirdiği beş yıl boyunca Inter kalecisi Samir Handanovic ve Watford’lu Roberto Pereyra gibi oyunculara İtalyanca öğretti. “İlk işim AEK Atina ve AC Milan arasındaki bir maçtı. Milano’ya gittim ve idollerim Carlo Ancelotti ve Paolo Maldini’nin arasında oturdum. Bir Milan taraftarı ve Atina oyuncusuydum ve kahramanlarımla birlikte oldum.” diyor.

Saatlik tercüman ücreti futbolda çok da karşılık bulan bir uygulama değil; çünkü takımla birlikte olarak muntazam şekilde çalışma yapılan süreler söz konusu.

İyi bir iş çıkarırsanız sorumlular tarafından fark edilirsiniz

Wolfsburg’da Steve McClaren’in kişisel tercümanlığını yapan ve hem Ancelotti hem de Fabio Capello’ya İngilizce öğreten Clark, “Sizi kontrol ediyorlar, ne hakkında konuştuğunuzu bildiğinizden emin oluyorlar” diyor. O zamanlar Chelsea’de olan Mourinho, Steaua Bükreş ile oynanan bir Şampiyonlar Ligi maçından önceki basın toplantısında Andreas Wagner’in dil becerilerinden o kadar etkilenmiş ki tercümana kulüp şapkasını vermiş. “Mourinho tercümanımıza çeviri yapma şansı vermeden uzun uzun konuştu,” diyor Clark. “Andreas çeviri için mola verdiğinde, çevirmesi gereken yaklaşık yedi dakikalık bir monolog vardı.”

Mazzoletti, geçen sezon Şampiyonlar Ligi’nde Basel’e karşı Manchester City’nin patronu Pep Guardiola’ya yaptığı tercümelerden birini hatırlıyor. “Pep Almanca ve İngilizce biliyordu ve basın toplantısından sonra bana döndü, elini uzattı ve şöyle dedi: ‘Verdadero espectaculo – gerçek bir gösterisin’. Ne cevap vereceğimi bilemedim. Performansımdan çok memnun kalmıştı. “Pep için pek çok basın toplantısı yaptım. Tercümanları eleştirmesiyle ve yanlış anlamaları halinde onları düzeltmesiyle tanınır.”

Futbol Terminolojisine Hakim Olmak

Dünyanın dört bir yanındaki kulüplere, uluslara ve müsabakalara uzman tercümanlar sağlayan Clark Football Languages’in yöneticisi Clark, deneyimsiz bir tercümanı “hemen” fark edebileceğini söylüyor. Alafogiannis ise bunun “basit bir iş olmadığını” söylüyor ve ekliyor: “Her tercüman bu işi yapamaz. Futbolun kelime ve terminolojisini, maçın arka planını, oyuncuları, kadroları, kulübün geçmişteki oyuncularını, oyuncuların lakaplarını vs. bilmeniz gerekir. “Tüm kameraların, medyanın ve gazetecilerin önünde dikkatli konuşmalısınız. Herkes hatalarınızı duyacak ve eğer bir hata yaparsanız, koçun istediği şekilde konuşmazsanız, farklı bir şey söylerseniz, ertesi gün gazetelerde öğreneceksiniz.”

İyi bir hafıza çok önemli olsa da kalem ve not defteri de öyle

Ancak Clark, 2006 yılında Red Bull Salzburg’un Blackburn ile oynadığı maçta İtalyan teknik direktör Giovanni Trapattoni’nin tercümanlığını yaptığında kalem ve not defteri işe yaramaz hale geldi. “Tüm basın toplantısı boyunca yazı yazan elimi tuttu” diyor Clark. “Yazamıyordum. Hepsini ezberden ve üç dile çevirmek zorunda kaldım.”

Sezon sonu ödül partisinde sahneye çıkmak…

Joss, Fransız oyuncu West Ham’dayken Dimitri Payet için medya günlerinde tercümanlık yapıyordu ve 2016’da ‘Yılın Çekiç Oyuncusu’ seçildiğinde ona yardım etmek zorunda kaldı. Joss, “Bu planın bir parçası değildi ama herkes onun konuşmasını istedi ve o da seve seve kabul etti ama sadece bir tercüman aracılığıyla Fransızca olarak, bu da benim sahneye çıkmam anlamına geliyordu” dedi. “Kendimi beşte beş yapan bir oyuncu olarak görmek isterdim ama bir Premier Lig kulübünün sezon sonu ödüllerinde “Sezonun Oyuncusu” seçilmek oldukça gurur vericiydi. “Londra’da lüks bir otelde 1000’den fazla kişinin önünde sahnedeyken Payet’nin her cümleyi kulağıma fısıldaması kesinlikle alışılmadık yorumlama koşulları yarattı.”

Ve son olarak… Ne olursa olsun simultane çeviri devam etmeli

Mazzoletti, Real Madrid’in 2016’da Wolfsburg’a kaybettiği maçın ardından Zinedine Zidane ve Marcelo’ya tercümanlık yapıyordu. “Basın toplantısı çok uzun sürdü,” dedi. “Zidane konuşurken bir noktada tüm ışıklar söndü, cevap vermeye devam etti ve karanlıkta ona tercümanlık yapmama izin verdi. İşim bittiğinde ışıklar yandı.”